Η Ιστορία του Panettone



To panettone δημιουργήθηκε στο Milano το 15ο αιώνα και μπορούμε να πούμε πως σήμερα, πάνω από 500 χρόνια μετά χρησιμοποιείται η ίδια βασική συνταγή. Μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα παραγόταν αποκλειστικά στο Μιλάνο από μικρές βιοτεχνίες, ακόμα και από φούρνους της γειτονιάς, μέχρι που ο ανταγωνισμός των Motta και Alemagna, που στη συνέχεια για σχεδόν 70 χρόνια κυριάρχησαν στην ιταλική βιομηχανία τροφίμων καθώς και του Bauli (σήμερα ο κολοσσός Bauli spA) οδήγησε στην μαζική παραγωγή. Αυτή η βιομηχανοποίηση, αποτέλεσμα της μεγάλης ζήτησης, έφερε άπειρες παραλλαγές, για κάθε γούστο: εκτός από το κλασσικό - παραδοσιακό (με σταφίδες και κόντιτα) ξεφύτρωσαν γεμιστά με κρέμες κάθε είδους, με επικαλύψεις σοκολάτας και σχέδια, με “αρωματισμένα” γλάσα, με ποτά διάφορα, με ό,τι μπορεί κανείς να φανταστεί. Εκείνο που δεν αλλάζει είναι πως αποτελεί ένα τυπικό χριστουγεννιάτικο γλύκισμα. Σήμερα στην Ιταλία μόνο (γιατί πλέον η παραγωγή του γίνεται και αλλού) κατασκευάζονται κάθε χρόνο πάνω από 120-130 εκατομ κομμάτια με τον τζίρο να αγγίζει τα 750 εκατομ €υρώ. Στο παιχνίδι έχουν μπει και μεγάλες βιομηχανίες σε επίπεδο παγκόσμιο πλέον (κυρίως η Nestle’) που έχουν εξαγοράσει “δικαιώματα” κλπ από μεμονωμένους παραγωγούς (ιταλούς μετανάστες στην τεράστια αγορά της Λατινικής Αμερικής πχ) του «Panetόn» ή «Pan Dulce» κλπ (βέβαια είναι γνωστό πως οι πολυεθνικές, μόνο “εθνικότητα” δεν έχουν... πχ η “ιταλική” Nestle’ και τα δύο μεγαθήρια του χώρου Motta-Alemagna είναι από το 1990, το εξής ένα: Bauli spA...)
Η “προϊστορία” του panettone
Ήδη από τον 9ο αιώνα τα Χριστούγεννα στο Μιλάνο ο “pater familias” έκοβε ένα μεγάλο καρβέλι, "un pane grande" σε κομμάτια σαν ένδειξη των δεσμών στην οικογένεια και αυτό συνεχίζεται, έτσι περίπου, μέχρι τον 15ο αιώνα, που οι δούκες βάζουν πια καθαρούς κανόνες για την κάστα τους: το ψωμί χωρίζεται σε δυο κατηγορίες, αυτό από κεχρί για του φτωχούς (το “pan de mej”) και το λευκό ψωμί (“mica”) για τους πλούσιους. Το δεύτερο, το εξευγενισμένο, σταρένιο δεν μπορούσε να το καταναλώσει ο λαός γιατί απαγορευόταν αυστηρά στους φούρνους να το παράγουν. Αλλά οι πλούσιοι, μαζί με το μαστίγιο, διέθεταν πάντα και το “καρότο”, έτσι ειδικά τη μέρα των Χριστουγέννων, όχι μόνο οι αριστοκράτες αλλά και η “πλέμπα” μπορούσε να γευτεί την πολυτέλεια του “pan di scior” ή “pan de ton”, από σιτάρι, με διάφορα “καλούδια” (όπως βούτυρο και μέλι). Στα τέλη του 18ου – αρχές 19ου αιώνα, μπροστά στη βιομηχανική επανάσταση οι φούρνοι οργανώνονται (“prestinee”, δουλεύουν νύχτα, κάθε πρωί φρέσκο ψωμί κλπ) και ειδικά οι ζαχαροπλάστες (Offellee fà el tò mesté = αυτό δεν είναι δουλειά σου, είναι δουλειά του ειδικού).
και ο μύθος
Πολλές είναι οι ιστορίες σχετικά με τις ρίζες του. Μια λέει πως ο Messer Ughetto degli Atellani, αριστοκράτης (κυνηγός / εκπαιδευτής των γερακιών του ίδιου του Δούκα !!) ερωτεύτηκε την όμορφη Algisa, κόρη φούρναρη και, για να την κατακτήσει προσλαμβάνεται σαν μαθητευόμενος στο φούρνο και αναλαμβάνει ...να βελτιώσει τις πωλήσεις. Μεταξύ άλλων δημιουργεί ένα γλυκό με το καλύτερο αλεύρι του μύλου, πολλά αυγά, βούτυρο, μέλι και ξανθή σταφίδα. Η επιτυχία ξεπέρασε κάθε προηγούμενο, το πρώτο panettone είναι γεγονός, όσο για τον Messer Ughetto και την Algisa ...έζησαν αυτοί καλά...
Ένας άλλος μύθος το βλέπει διαφορετικά: ο αρχιμάγειρας του τότε (1480) του Μιλάνου Λουδοβίκου Sforza “il Moro”, αναλαμβάνει το χριστουγεννιάτικο τραπέζι, μεταξύ των άλλων (φυσικά) και τα γλυκά. Έρχεται (αρχικά) η καταστροφή ...τα γλυκά γίνονται κάρβουνα στο φούρνο, ο chef πανικόβλητος θέλει να εξαφανιστεί αλλά (η καλή μάγισσα;;) ένα από τα παιδιά για όλες τις δουλειές ο Toni ανακατώνει το ζυμάρι που έμεινε, με αλεύρι, αυγά, βούτυρο, κόντιτα ...διάφορα τέλος πάντων της τελευταίας στιγμής και φτιάχνει ένα “γλυκάκι”, που έφτασε τελικά στο τραπέζι, με τον αρχιμάγειρα να παρακολουθεί κρυφά, για να ξέρει αν θα διασώσει τελικά το κεφάλι του... ο δούκας τον φώναξε και του είπε “ποιος το έκανε αυτό;” – “L'è 'l pan del Toni” (“το ψωμί του Τόνι” απάντησε, δεν το έκανα εγώ...). Μέσα στο γενικό ενθουσιασμό και στις επευφημίες που ακολούθησαν οι συνδαιτυμόνες γεύτηκαν και απόλαυσαν το "pane di Toni", δηλ. το "panettone".
Τέλος σε μια λιγότερο γνωστή ιστορία λέγεται ότι σ΄ένα πάμπτωχο μοναστήρι του 15ου αιώνα (υπήρχαν και τέτοια τότε...) η αδελφή Ugheta, που μαγείρευε, καθώς έφτανα Χριστούγεννα, αποφάσισε να κάνει κάτι “παραπάνω”: πήρε το ζυμάρι του ψωμιού και το ανακάτωσε με ό,τι μπόρεσε να βρει (αυγά, ...δεν τους έλειπαν οι κότες, λίγη ζάχαρη και σταφίδες). Για τους φτωχούς (εντός και εκτός μοναστηριού) που το δοκίμασαν ήταν κάτι το θεσπέσιο... η είδηση έφτασε μακριά και χιλιάδες πιστοί άρχισαν τις δωρεές ... και, το φτωχό χριστιανικό κοινόβιο έπαψε πια να είναι φτωχό, μάλιστα άρχισε μαζική παραγωγή του γλυκίσματος (με το αζημίωτο) με αποτέλεσμα να μετατραπεί από άσημο, σε κέντρο της ευρύτερης περιοχής.
θείος Παπ

δείτε την συνταγή

Η αξιολόγησή σας: None Αξιολόγηση: 5 (2 ψήφοι)
 0